انسان و پذیرش ادیان مختلف-قسمت اول

یکی از سوالاتی که ذهن انسان را به خود مشغول میکند این است که آیا میتوان هر دینی که تمایل داریم بپذیریم ویا الزاما باید دین خاصی را پذیرفت؟در این رابطه دو نظر وجود دارد:

1-گروهی اعتقاد دارند که انسان میتواند هر دینی که تمایل دارد بپذیرد که به این نظریه اصطلاحا کثرت گرایی دینی ویا پلورالیزم دینی گفته میشود.

2-گروهی نیز بر این باورند که باید الزاما دین خاصی را پذیرفت که به این گروه حصرگرایان دینی گفته میشود.

در این نوشتار سعی میکنم به اختصار با دلایل هر دو گروه آشنا شده وبه نقد وبررسی آنها بپردازیم.

کثرت گرایی دینی (پلورالیزم دینی)

کثرت گرایان دینی بر این باورند که مهم دینداری انسان است اما اینکه چه دینی داشته باشیم چندان اهمیتی ندارد.به طور خلاصه دلیل آنها این است که مهمترین فایده و کارکرد دین،تبدیل انسان خودمحور به انسان خدامحور است.یعنی انسانی که بر اساس تمایلات و خواسته های نفس خویش رفتار میکند تبدیل به انسانی گردد که خواسته ها و دستورات خداوند را بر خواسته های خودش مقدم بدارد وبر اساس رضایت خداوند عمل کند و این کاری است که از عهده همه ادیان برمی آید.یعنی همه ادیان میتوانند انسان را به هدفش که خدامحور شدن است برسانند.پس در اینصورت تفاوتی نخواهد کرد که انسان از چه راهی و با کدام دین به هدف ومقصدش برسد.

نقد وبررسی ادعای کثرت گرایان دینی

مهمترین اشکال کثرت گرایان دینی این است که:در صورتی فرقی نمیکرد که انسان چه دینی داشته باشد که تعالیم ادیان با هم سازگار بودند ومیشد به شکلی همه تعالیم ادیان را در کنار هم پذیرفت و به آنها باور داشت در حالیکه بخشی از تعالیم ادیان ضد هم بوده و به هیچ وجه با هم سازگار نیستند.به عنوان مثال:

-شالوده واساس اسلام بر توحید ویگانگی خداوند استوار است.در حالیکه زرتشتیان به ثنویت باور دارند (اعتقاد به وجود دو خدا: اهورامزدا-خدای خوبیها- و اهریمن-خدای بدیها-)ومسیحیان نیز معمولا به تثلیث معتقدند(از نظر آنها خداوند ترکیبی است از پدر،پسر و روح القدس).

-بنا بر اعتقاد مسلمانان،خداوند جسم و مادی نیست واعتقاد به جسمانیت و روءیت خداوند شرک وکفر است.

در حالیکه مسیحیان اعتقاد به تجسم و تجسد خداوند دارند.یعنی خداوند حلول کرده در جسم مسیح وحضرت عیسی شکل بشری و تجسم یافته خداوند است.

-شعار وعلامت مسحیت،صلیب است.مسیحیان بر این باورند که حضرت مسیح به صلیب کشیده شده و کشته شد تا گناهان بشر بخشیده شود.در حالیکه در قرآن این اعتقاد را خرافی دانسته و به شدت رد میکند.در سوره نساء آیات 157 و158 چنین آمده است:

..و ما قتلوه و ما صلبوه و لکن شبه لهم...وما قتلوه یقینا.بل رفعه الله الیه...

حضرت عیسی را نه کشتند ونه به صلیب کشیدند.بلکه مرتکب اشتباه شدند.قطعا حضرت عیسی را نکشتند بلکه خداوند او را نجات داده ونزد خود برد...

-شیعیان بر این اعتقادند که امام علی از طرف پیامبر اسلام و خداوند به جانشینی پیامبر بر گزیده شده است در حالیکه اهل سنت چنین انتصابی را انکار میکنند.

-....

در اینجا ما به دنبال داوری  در مورد معتقدات ادیان مختلف نیستیم ولی عقل انسان حکم میکند که این تعالیم ضد هم بوده وبا هم سازگاری ندارند.از این رو باید در مورد تعالیم وعقاید ضد ونقیض ادیان داوری نمود وسپس دین کامل و صحیح را پذیرفت  و پذیرش هر دینی بدون تحقیق و بررسی مورد تایید عقل نیست.نتیجه اینکه ادعای کثرت گرایان دینی با توضیحاتی که بیان شد پذیرفتنی نخواهد بود.

در قسمت دوم این نوشتار به بررسی نظریه حصرگرایان دینی ودلایل آنها خواهیم پرداخت.

/ 0 نظر / 9 بازدید