انسان و پذیرش ادیان مختلف-قسمت دوم

در قسمت اول این مقاله به نقد وبررسی کثرت گرایی دینی پرداختیم.در ادامه به بررسی دیدگاه حصرگرایان دینی اشاره میکنیم.

ادعای حصرگرایان دینی دوچیز است:

1-روند ادیان روندی است تدریجی وتکاملی و ادیان متناسب با نیاز بشر و شرایط زمانی ومخاطب،تغییر یافته و کاملتر شده اند.

2-به همین جهت،دین کامل در هر زمان یکی بیشتر نیست وفقط هم همان دین قابل پذیرش است.

حصرگرایان سه دلیل برای اثبات ادعای خویش آورده اند:

-دلیل عقلی

-دلیل تاریخی

-دلیل محتوایی

دلیل عقلی و یا بررسی چگونگی رابطه ادیان با یکدیگر

اگر ادیان را با هم مقایسه کنیم سه نوع رابطه از نظر عقلی بین ادیان قابل فرض و تصور است:

ا-همه ادیان مانند هم بوده وهیچ تفاوتی از نظر کمی و کیفی بین ادیان مختلف نیست.

ب-روند ادیان رو به نقص است وادیان جدید نسبت به دین قبلی ناقصتر شده اند.

ج-روند ادیان به سمت تکامل است و ادیان جدید نسبت به ادیان گذشته کاملتر شده اند.

فرض اول دو ایراد دارد.هم بر خلاف واقعیت است(با نگاهی سطحی نیز میتوان دریافت که ادیان با هم تفاوت بسیار دارند) و هم اینکه در اینصورت نیازی به دین و پیامبر جدید نبود.

ایراد فرض دوم این است که با حکمت الهی سازگاری ندارد که دین ناقصتر بفرستد و از دین کامل صرف نظر شود.

با توجه به آنچه گفته شد عقل انسان دو نتیجه میگیرد:

اولا صحیحترین نظر فرض سوم است.یعنی ادیان به مرور کاملتر شده اند.و دوم اینکه باید در هر زمان کاملترین شکل دین را پذیرفت و پذیرش ادیان قبلی و ناقصتر دین برخلاف عقل میباشد.

دلیل تاریخی یا بررسی زندگانی پیامبران الهی وشیوه دعوت آنان

اگر زندگی پیامبران دارای کتاب آسمانی را مورد بررسی قرار دهیم مشاهده میکنیم که آنان همواره انسانها را به یک دین-یعنی دین خودشان-دعوت کرده اند و هیچ پیامبری مردم را به ادیان مختلف دعوت نکرده است.این شیوه پیامبران الهی نیز دلیل دیگری بر این است که دین کامل و مورد قبول در هر زمان یکی بیشتر نیست.

دلیل محتوایی و یا بررسی کتابهای آسمانی

در انجیل متی از قول حضرت عیسی چنین آورده شده است:

گمان مبرید که آمده ام تا تورات یا صحف انبیا را باطل سازم.نیامده ام تا باطل نمایم بلکه تا تمام کنم.

همچنین در قرآن سوره آل عمران آیه85 آمده است:

و من یبتغ غیر الاسلام دینا فلن یقبل منه و هو فی الآخره من الخاسرین

هر کس جز اسلام دینی انتخاب کند،هرگز از او پذیرفته نیست وچنین شخصی در قیامت از زیانکاران خواهد بود.

(اسلام)در این ایه را دو جور میتوان معنا کرد:به معنای لغوی و به معنای اصطلاحی.

تفاوت آنها این است که اسلام به معنای لغوی یعنی تسلیم شدن در برابر خداوند که در این صورت شامل همه ادیان الهی خواهد بود. اما اسلام به معنای اصطلاحی یعنی دین پیامبر اسلام وقرآن.که در این صورت فقط دین اسلام را شامل خواهد شد و سایر ادیان را دربر نمیگیرد.

البته لازم به تذکر است که اسلام در این آیه را چه به معنای لغوی بگیریم و چه به معنای اصطلاحی،تفاوتی در مغهوم آیه ایجاد نخواهد شد زیرا لازمه مطیع و تسلیم بودن در برابر دستورات خداوند آن است که مطیع آخرین دستور خداوند باشیم وآخرین دستور خداوند دین اسلام و قران است.یعنی یا باید قرآن را به عنوان کلام خداوند نپذیریم وآن را تکذیب کنیم ویا اگر دین اسلام و قرآن را نمیپذیریم به دروغ ادعای مطیع بودن وتسلیم دستورات خداوند بودن را داریم.

هر چند دلایل حصرگرایان دینی از استواری بیشتری برخوردار است و عقل آن را میپذیرد اما ممکن است این مباحث سوالات و ابهاماتی در ذهن انسان ایجاد کند که در بخش سوم به آنها اشاره خواهیم کرد.

/ 3 نظر / 5 بازدید
محسن

ممنون از جناب آقای ماهرویی که پستهای بی نظیری در این سایت قرار میدهند بنده سوالی در ربط با انتخاب دین دارم این است که ‘ اگر ما در انتخاب دین کاملا" مختار هستیم و می توانیم دین را خودمان انتخاب کنیم پس چرا خداوند متعال در قرآن فرمودند که دین نزد خداوند فقط اسلام است یا دین اسلام است که مورد قبول است ایا با توجه به آیه ذکر شده اگر کسی جز دین اسلام را برگزیند زیان کرده و باید جوابگو باشد یا حقیقت چیز دیگریست. خوشحال میشوم اگر سوال بنده را جواب دهید. التماس دعا

سپیده

سلام استاد ماهرویی. همیشه سوره ی ناس رو میخونم.اما این بار تو معنیش دقت کردم.یه سوال خناس که توی سوره ی ناس هست چی هستش؟

محسن

سلام استاد یک سوال داشتم از محضرتون درباره عالم ذر که دقیقا" چی هست و آیا وجود داشته؟ اگر هست دلیل موثقی برای اثباتش وجود داره؟